گزارش تحلیلی معاملات شش ماهه اول سال ۱۳۹۵ و ۱۳۹۴ محصولات پلیمری در بورس کالای ایران

گزارش و تحلیل
Print Friendly

مرجع پلیمر در بازار ایران به نقل از اینپیا:  گزارش تحلیلی عرضه، تقاضا و معاملات محصولات پلیمری در بورس کالا با تأکید بر رخدادهای مهم هر ماه از ابتدای سال ۱۳۹۵ است.

همانطور که در نمودار مشخص است حجم عرضه های محصولات پلیمری در مجموع شش ماه اول سال ۹۵ برابر با ۱ میلیون و ۶۵۸ هزار تن بوده که در مقایسه با حجم ۲میلیون و هفت هزار تنی سال قبل کاهشی برابر با ۳۴۸ هزار و ۶۸۱ تن را نشان می دهد که نسبتا قابل توجه است و برابر با بیش از ۱۷ درصد کاهش است. این در حالی است که در ۵ ماهه اول حجم عرضه در سال جاری تنها ۲۷۱ هزار تن کمتر از سال گذشته بود و این نشان دهنده این است که در شهریور ماه سال جاری باز هم حجم عرضه بیش از ۷۷ هزار تن کمتر از شهریور ماه سال گذشته بوده است که برای آمار یک ماه بسیار خطرناک بوده و باعث التهاب بازار و افزایش شدید قیمت ها شده است.

همانطور که در نمودار مشخص است حجم عرضه ها در فروردین ۹۵ حدود ۵۳ هزار تن بیشتر از فروردین ۹۴ بود، ولی در اردیبهشت اوضاع به کلی دگرگون شده است و حجم عرضه ها در سال جاری به شدت کاهش و در سال ۹۴ به شدت افزایش یافته است. به حدی که حجم عرضه های اردیبهشت ۹۵ برابر با ۲۳۹ هزار ۵۲۲ تن بوده که در مقایسه با حجم ۳۶۴ هزار و ۸۰۶ تنی سال گذشته کاهشی معادل ۱۲۵ هزار ۲۹۶ تن و برابر با ۳۴ درصد را نشان می دهد، که کاهش بسیار قابل توجهی می باشد و بسیار قابل تامل بوده و جای رسیدگی دارد.

در فروردین هر سال به دلیل تعطیلات نوروز طبیعی است که حجم عرضه ها کمتر از ماه های قبل باشد ولی انتظار می رود در ماه های دیگر سال حجم عرضه ها به میزان کافی بوده و نسبت به فروردین ماه افزایش یابد، این موضوع در سال ۹۴ اتفاق افتاده است ولی در سال جاری حجم عرضه ها در اردیبهشت نه تنها افزایش نیافته است بلکه کاهش چشمگیری پیدا کرده است که اتفاق خوبی برای بازار نبوده و فقط باعث افزایش بیشتر قیمت ها در بازار داخل شده که به ضرر مصرف کنندگان واقعی است و تنها واسطه ها بیشترین بهره را از این شرایط می برند و عامل دیگر که می توان بدان اشاره کرد اولویت یافتن بازار خارج نسبت به بازار داخلی است که این مورد نیز اتفاق خوبی برای بازار نیست.

در خرداد ماه سال جاری اوضاع تا حدودی بهبود یافته است و حجم عرضه نسبت به اردیبهشت ماه سال جاری ۸۱ هزار تن افزایش یافته است، ولی همچنان نسبت به سال گذشته حجم عرضه های بازار کم است، حجم عرضه های خرداد سال جاری به میزان ۳۰ هزار تن کمتر از خرداد سال گذشته است، هر چند که اختلاف بین دو سال کمتر شده است ولی باز هم در مجموع حجم عرضه ها در سه ماهه ابتدایی امسال بسیار کمتر از سال گذشته است. البته می توان دلیل افزایش عرضه ها در خرداد ماه سال جاری نسبت به اردیبهشت ماه را کاهش تقاضای جهانی برای محصولات پلیمری دانست که سبب شده است پتروشیمی های داخلی حجم بیشتری از کالا را در بازار داخل عرضه کنند.

اما در تیر ماه سال جاری باز هم شاهد کاهش شدید عرضه ها نسبت به سال گذشته هستیم، به حدی که عرضه های تیر ماه ۱۳۹۵ چیزی بیش از ۱۱۲ هزار تن کمتر از عرضه های تیر ماه ۱۳۹۴ است، همچنین عرضه تیرماه ۹۵ نسبت به خرداد ۹۵ نیز کاهشی در حدود ۵۰ هزار تن را تجربه کرده است که داده بسیار منفی برای بازار است، چون که در تیر ماه سال جاری حجم تقاضا بسیار افزایش یافته بود و این عامل کاهش عرضه ها سبب شد قیمت ها در بورس و بازار آزاد رشد قابل توجهی را پیدا کنند، به نظر می رسد افزایش صادرات پتروشیمی ها در کنار اورهال در بعضی از مجتمع ها باعث این کاهش وسیع حجم عرضه ها شده یاشد.

در مرداد ماه باز هم شاهد کاهش بیش از ۵۷ هزار تنی حجم عرضه ها در سال جاری نسبت به سال گذشته هستیم، البته این تمام ماجرا نبوده و حجم عرضه ها نسبت به تیرماه سال جاری نیز کاهشی بیش از ۳۴ هزار تن را نشان می دهد که برای تعادل بازار و قیمت ها بسیار مضر است و اگر این آمار نسبت به خرداد ماه سال جاری نیز سنجیده شود نزدیک به ۱۰۰ هزار تن کاهش مشاهده می شود.

در شهریور ماه باز هم شاهد کاهش بیش از ۷۷ هزار تنی حجم عرضه ها در سال جاری نسبت به سال گذشته هستیم، که کاهش بسیار قابل توجهی بوده و نشان از این دارد که پتروشیمی ها حجم زیادی از محصولات خود را صادر کرده و کمتر به نیاز بازار داخل توجه می کنند.

البته لازم به ذکر است که هر چه از ماه های ابتدایی سال دور می شویم در سال ۹۴ رکود عمیق تر و در مقابل در سال جاری معاملات رونق بیشتری پیدا می کنند و همچنین در سال گذشته نفت به شدت نزولی بود و تقاضا برای مشتقات نفتی به شدت کاهش یافته بود و صادرات پتروشیمی ها در حد پایینی بود و بیشتر تناژ تولیدی در بازار داخل عرضه می شد و در مقابل در تیر ماه سال جاری حجم عرضه داخل کمتر شده و صادرات بیشتری وجود دارد.

۲٫ تقاضا:

همانطور که در نمودار مشخص است حجم کل تقاضا در شش ماهه اول سال جاری بیشتر از سال گذشته است، به گونه ای که حجم کل تقاضا در شش ماهه اول امسال نزدیک به ۴ میلیون تن بوده که در مقایسه با حجم دو میلیون و ۴۸۰ هزار تنی سال گذشته افزایشی معادل یک میلیون و ۴۵۵ هزار تن را نشان می دهد. این در حالی است که در مجموع تقاضای سه ماهه اول سال جاری ۱۲ هزار تن کمتر از سال گذشته بود و این نشان دهنده این است که تقاضای سه ماهه دوم سال جاری چیزی در حدود یک میلیون و ۴۴۲ هزار تن بیشتر از سال گذشته بوده و رشد بسیار زیادی پیدا کرده است و متاسفانه فقط و فقط باعث افزایش شدید قیمت ها در مورد برخی از گریدهای جذاب شده است. و این در حالی بود که در خرداد ماه ۱۳۹۵ نیز حجم تقاضا رشد خوبی را تجربه کرده بود و بر تقاضای خرداد گذشته پیشی گرفته بود.

عمده دلیل این قضیه این است که در خرداد و تیر ماه سال گذشته قیمت های جهانی و پایه بازار داخلی وارد فاز نزولی شدند و عرضه ها نیز با افزایش مواجه شدند در نتیجه خریداران مواد اولیه پلیمری مجبور به عقب نشینی و اتخاذ استراتژی محافظه کارانه شدند. اما در سال جاری جولان کدهای معاف از مالیات به عنوان مهمترین عامل در کنار کاهش حجم عرضه ها در برخی گریدهای جذاب باعث شد که تقاضا در خرداد و مخصوصا تیر  ماه جهش چشمگیری پیدا کنند و بر تقاضای مدت مشابه سال گذشته پیشی بگیرد. در مرداد ماه حجم تقاضای سال جاری چیزی در حدود بیش از ۶۰۰ هزار تن بیشتر از تقاضای مرداد ماه سال گذشته بود و باز هم متاسفانه این افزایش شدید تقاضا در کنار کاهش شدید حجم عرضه ها به افزایش شدید قیمت ها دامن زد.

تقاضا در فروردین ۹۵ برابر با ۷۳۷ هزار تن بوده که نسبت با تقاضای ۳۷۸ هزار تنی فروردین ۹۴ افزایشی معادل ۳۵۹ هزار تن و برابر با ۱۲۹ درصد افزایش را نشان می دهد.

این میزان و درصد افزایش نرخ بسیار زیاد بوده و افزایشی قابل توجه می باشد که می تواند نشانه ای از رونق بازار مواد پلیمری در سال جاری در مقایسه با سال گذشته باشد.

هرچند که نباید از کاذب بودن بخش زیادی از تقاضا غافل بود. مثلا در مورد گروه کالایی پلی پروپیلن های نساجی شاهد تقاضاهای کاذب و معامله با قیمت سقف بودیم و یا در هفته اول فروردین برای کالای pvc نیز تقاضای کاذب زیادی ثبت شد.

ولی در مقابل در فروردین سال گذشته خبری از تقاضای کاذب نبود و بیشتر متقاضیان با تناژ واقعی وارد می شدند، هرچند که نباید این نکته را از نظر دور داشت که در سال گذشته بازار همچنان در اوج رکود قرار داشت. از طرف دیگر قیمت ها در سال جاری تحت تاثیر رشد قیمت های جهانی نسبت به مدت مشابه در سال گذشته پتانسیل افزایش زیادی داشت همین عامل تمایل بازاری ها را برای بهره مندی از سود حاصل از افزایش قیمت ها افزایش داده و حجم های بیشتری را خریداری کردند تا در آینده از افزایش نرخ ها منتفع شوند.

عامل مهم دیگر که در فروردین سال قبل نقش بسیار کمتری داشت بحث حضور کدهای معاف از مالیات است که در سال جاری نقش کاملا تعیین کننده ای در شکل گیری بازار و میزان حجم معاملات و تقاضا دارند و تعدادشان در سال جاری بسیار بیشتر از قبل شده است.

اما در اردیبهشت ماه یک روند معکوس مشاهده می شود، تقاضا در اردیبهشت ماه امسال با کاهش بسیار چشمگیری مواجه شد و از ۷۳۷ هزار تن به ۲۸۳ هزار تن رسید که کاهش بسیار قابل توجه ۲۶۰ درصدی و معادل بیش از ۴۰۰ هزار تن کاهش را تجربه کرد که بسیار عجیب می باشد. البته این همه ماجرا نیست و اگر این حجم تقاضای اردیبهشت ماه امسال با سال گذشته مقایسه شود مشاهده می شود که حجم تقاضای اردیبهشت ماه ۹۴ برابر است با ۷۶۵ هزار تن و حدود ۴۸۲ هزار تن از حجم تقاضای امسال بیشتر می باشد. دلایل زیادی برای این موضوع وجود دارد که اگر به مهمترین آن اشاره کنیم عبارت است با نزولی شدن قیمت مواد پلیمری در بازار های جهانی در اردیبهشت امسال و برعکس صعودی بودن قیمتها در بازار های جهانی و داخل ایران در سال گذشته و این عامل سبب شد در سال گذشته خریداران حجم بیشتری را خریداری کرده و در مقابل در اردیبهشت سال جاری از ترس ریزش قیمت ها حجم های کمتری را خریدارای کنند. البته تقاضا برای کالاهایی که همچنان از کد های معاف از مالیات، مالیات ارزش افزوده اخذ نمی کنند همچنان در سطح مطلوبی است.

در خرداد ماه اوضاع متفاوت تر از اردیبهشت شده است از طرفی حجم تقاضای خرداد سال جاری از تقاضای  اردیبهشت بیشتر شده است و با افزایشی بیش از ۱۵۰ هزار تن مواجه شده است که بسیار قابل توجه است ولی در مقابل حجم تقاضا در خرداد سال گذشته نسبت به اردیبهشت کاهش داشته است و حجم تقاضا در خرداد سال جاری بر سال گذشته پیشی گرفته است و ۱۱۰ هزار تن بیشتر از مدت مشابه در سال گذشته است.

در تیر ماه سال جاری تقاضا به شدت افزایش یافته است. حجم کل تقاضا در تیر ماه ۱۳۹۵ برابر با ۷۵۶ هزار تن است که نسبت به خرداد ماه سال جاری ۳۲۲ هزار تن افزایش را نشان می دهد. اگر این آمار نسبت به تیر ماه سال گذشته سنجیده شود ، مشاهده می شود که حجم تقاضا در تیر ماه سال جاری بیش از ۵۱۲ هزار تن از سال گذشته بیشتر است. یعنی تقاضای تیر ماه ۱۳۹۵ تقریبا ۳٫۵ برابر تقاضای تیر ماه ۱۳۹۴ است که ارقام بسیار عجیبی بوده و بخش زیادی از این تقاضا کاذب بوده و مربوط به چند گروه خاص مثل PVC، PET بوده است، این دو کالا چیزی در حدود ۴۵ درصد این تقاضا را به خود اختصاص داده اند.

در مرداد ماه اوضاع بسیار ملتهب تر از تیر ماه شده و تقاضا در مرداد ۹۵ چیزی در حدود بیش از ۶۰۰ هزار تن بیشتر از مرداد ماه ۱۳۹۴ شده است، و یک رکورد ثبت کرد و بالاترین حجم تقاضا در سال ۹۵ را رقم زد. که متاسفانه باعث افزایش شدید قیمت ها شد البته لارم به ذکر است که در این ماه چیزی بیش از ۵۲ درصد از حجم تقاضای کل به دو کالای PVC و PET تعلق داشت.

در شهریور ماه باز هم تقاضای سال جاری با وجود کاهش نسبت به مرداد ماه سال جاری باز هم چیزی بیش از ۳۰۰ هزار تن بیشتر از تقاضای شهریور سال ۱۳۹۴ بوده است که رقم قابل توجهی است. از طرف دیگر هر چقدر به نیمه دوم سال نزدیکتر شویم تقاضای سال گذشته روندی صعودی تر را در پیش گرفته و انتظار می رود اختلاف تقاضاها کمتر از قبل شود.

گروه های با تقاضای کاذب در شهریور ماه:

البته نکته مهمی که باید در نظر داشت این است که حجم تقاضا هیچ وقت داده مناسبی برای سنجش میزان رکود و یا رونق بازار نیست زیرا ممکن است این تقاضای خیلی زیاد تنها مربوط به چند گرید خاص باشد که مورد توجه واسطه ها قرار گرفته و با ایجاد تقاضای کاذب حجم بیشتری از آن را خریداری می کنند و با بازار گرمی کالای خود را با قیمت بالاتر به فروش می رسانند.

۳٫ حجم معاملات:

حجم کل معاملات در شش ماهه اول سال ۱۳۹۵ برابر با یک میلیون و ۲۲۱هزار و ۴۱۴ تن است، که در مقایسه با حجم معاملات ۹۲۶هزارو ۵۵ تنی در سال ۱۳۹۴افزایشی در حدود ۲۹۵هزار تن را نشان می دهد که رقم بسیار خوبی برای صنعت پلاستیک می باشد، زیرا می توان گفت حجم معاملات تا حدودی مصرف واقعی محصولات پلیمری در صنعت پلاستیک را نشان می دهد؛ که خود نشان از بهتر شدن اوضاع مصرف در سال جاری دارد هر چند که نباید نسبت به قاچاق بسیار زیاد محصولات پلیمری به کشورهای همسایه بی توجه بود زیرا این مواد به اسم بازار داخل خریداری شده ولی سر از بازار کشورهایی چون افغانستان، پاکستان و عراق در می آورد.

در گزارش سه ماهه اول ذکر شد که اختلاف حجم معامله در سال جاری ۷۵ هزار تن بیشتر از سال قبل است و آمار چهار ماهه نشان از این دارد که اختلاف در تیر ماه بیشتر شده و به ۱۷۳ هزار تن رسیده است یعنی رشدی بیش از ۹۸ هزار تن را در تیر ماه تجربه کرده است. این اختلاف در ماه های مرداد و شهریور بیشتر هم شده است.

حجم معاملات در فروردین سال جاری برابر با ۱۹۰ هزار تن بوده که در مقایسه با حجم ۱۱۷ هزار تنی سال گذشته چیزی در حدود ۷۳ هزار تن و برابر با بیش از ۶۰ درصد افزایش را نشان می دهد.

که افزایش قابل توجهی بوده و نشان از رونق گرفتن معاملات مواد پلیمری در سال جاری نسبت با سال گذشته دارد، این حجم معاملات حجم قابل توجهی است و با حجم معاملات در ماه های خوب سال گذشته نیز برابری می کند و شروع خوبی برای سال ۹۵ بود.

حجم معاملات داده بهتری برای مقایسه می باشد زیرا تا حد زیادی نشان دهنده مصرف واقعی صنایع تکمیلی است، همانطور که مشخص است میزان افزایش در حجم معاملات به میزان افزایش حجم عرضه ها نزدیک بوده و کاذب بودن بخش زیادی از تقاضا در این جا مشخص می شود.

اما این روند خوب در اردیبهشت ماه ۱۳۹۵ حفظ نشد و حجم معاملات با کاهش حدودا ۴۰ هزار تنی به ۱۵۰ هزار تن رسید. البته از قبل این موضوع قابل پیش بینی بود و در گزارش فروردین ماه اشاره شده که عامل افزایش قابل توجه مصرف صنایع تکمیلی در بین عوامل موثر بر افزایش حجم معاملات فروردین نیست، دلیل این امر این بود که واقعا مصرف نهایی بازار داخلی ایران هنوز افزایش زیادی نداشته و همچنان بی کشش است و ضعف نقدینگی در بین واحدهای تولیدی همچنان مشهود است و آنچه که مسلم است این است که حجم زیادی نقدینگی و با هدف سوداگری و صادرات قاچاق و یا کسب سود در آینده با استفاده از تکنیک دپوی مواد اولیه در انبارها به بازار وارد شده و حجم معاملات را به این شدت افزایش داده بود، البته نمی توان گفت که مصرف نهایی افزایش نیافته است بلکه منظور این است که میزان افزایش مصرف نهایی بسیار کمتر از این افزایش حجم معاملات است.

حجم معاملات در اردیبهشت سال جاری نه تنها نسبت به فروردین کاهش داشته است بلکه نسبت به اردیبهشت سال ۱۳۹۴ نیز کاهش بسیار شدیدی را تجربه کرده است به گونه ای که حجم معاملات در اردیبهشت امسال ۱۵۰ هزار تن بوده که در مقایسه با حجم ۲۱۳ هزار تنی سال گذشته کاهشی ۶۳ هزار تنی و برابر با ۳۰ درصدی را نشان می دهد.

در خرداد ماه اوضاع به کلی تغییر کرد و پتروشیمی ها تحت تاثیر کاهش فروش صادراتی و داخلی خود تصمیم گرفتند بار دیگر از کدهای معاف از مالیات ، ارزش افزوده اخذ نکنند و این شرایط در کنار کاهش حجم عرضه ها در مورد گریدهای جذاب سبب شد کالاهای بیشتری با رقابت قیمتی به فروش برسند و حجم معاملات بیشتری را نسبت به اردیبهشت ماه شاهد باشیم. انگیزه قاچاق به کشورهای همسایه همچنان در مورد برخی از گریدهایی که قیمت شان از قیمت های جهانی کمتر بود، وجود داشت و حجم مصرف در صنایع تکمیلی در مورد برخی گریدها چون PET گرید بطری، PVC، پلی اتیلن سنگین اکستروژن و برخی گریدهای پلی پروپیلن نساجی به سبب فصل اوج مصرف شان، افزایش خوبی پیدا کرده بود.

حجم معاملات در خرداد سال جاری نسبت به اردیبهشت ماه ۵۷ هزار تن افزایش یافته است که برابر با ۳۸ درصد بوده و بسیار رقم قابل توجهی است که رونق را نسبت به ماه گذشته نشان می دهد و اگر این رقم نسبت به مدت مشابه در سال گذشته سنجیده شود، همانطور که در نمودار مشخص است حجم معاملات خرداد سال جاری ۷۵ هزار تن بیشتر از سال گذشته است که رقم بسیار خوبی است. نکته ای که در این جا قابل توجه است این که طبق نمودار ارائه شده حجم معاملات خرداد سال گذشته ۸۲ هزار تن نسبت به اردیبهشت کاهش داشته است و نشان از شروع رکودی عمیق تحت تاثیر نزول شدید نرخ نفت و قیمت های جهانی در خرداد ماه ۱۳۹۴ و افت شدید حجم خریدها در کنار افزایش عرضه ها دارد. در مقابل در سال جاری روند رو به رشد یوده و از سال گذشته پیشی گرفته است.

در تیر ماه این روند رو به رشد سال ۱۳۹۵ ادامه یافته و شاهد افزایش اندک ۱۲۰۰ تنی حجم معاملات نسبت به خرداد ماه سال جاری هستیم. درست است که حجم معاملات نسبت به ماه قبل افزایش اندکی داشته است ولی این افزایش از آن جهت حائز اهمیت است که بیشترین حجم معاملات در سال ۱۳۹۵ رقم خورده و حجم معاملات در سطوح بالایی حفظ شده است. همانطور که در نمودار مشخص است سال ۱۳۹۴ دارای روندی معکوس است و حجم معاملات در تیر ماه  نسبت به خرداد ۹۴ حدودا ۱۲ هزار تن کاهش یافته است، اگر آمار تیر ماه سال جاری نسبت به تیر ماه سال ۱۳۹۴ سنجیده شود خواهیم دید که حجم معاملات سال جاری حدودا ۸۹ هزار تن بیشتر از تیر ماه سال ۱۳۹۴ است.

در مرداد ماه حجم معاملات نسبت به تیر ماه سال جاری افتی معادل ۷۵۰۰ تن را تجربه کرده است ولی اگر این آمار نسبت به مرداد ماه سال گذشته سنجیده شود افزایشی در حدود ۵۵ هزار تن را نشان می دهد که رقم قابل توجهی است.

در شهریور ماه بازار پلیمر ایران بیشترین حجم معامله خود در ۶ ماهه اخیر را تجربه کرد و این حجم برابر با ۲۶۳ هزار و ۶۵۵ تن بود که نسبت به مرداد ماه سال جاری بیش از ۶۳ هزار تن افزایش و نسبت به شهریور سال گذشته نیز ۶۶ هزار تن افزایش را نشان می دهد و البته ناگفته نماند در شهریور سال ۱۳۹۴ نیز حجم معامله شهریور ماه نسبت به مرداد ۹۴ نیز افزایش خوب و بیش از ۵۰ هزار تنی را تجربه کرده بود.

در گذشته ذکر شد که بازار پلیمر ها در سال ۱۳۹۴ از ماه خرداد وارد فاز رکودی بسیار عمیقی شد و تحت تاثیر کاهش شدید قیمت نفت و کاهش شدید صادرات مواد پلیمری در کنار افزایش عرضه ها در بازار داخل حجم معاملات کاهش شدیدی پیدا کرد ولی در مقابل در سال جاری هر چه زمان می گذرد و تحت تاثیر رشد قیمت نفت و مشتقات حاصل از آن در کنار افزایش صادرات و کاهش عرضه ها در بازار داخل، تقاضا برای خرید مواد پلیمری افزایش یافته و خریدران با توجه به چشم انداز صعودی در بیشتر کالاها ترجیح می دادند حجم بیشتری را هم با اهداف تولیدی و هم سوداگری خریداری کنند.

البته باید ذکر کرد که حجم مصرف در صنایع تکمیلی هم نسبت به سال گذشته افزایش کمی پیدا کرده است. در گزارش قبلی پیش بینی شد که  این روند رو به رشد در مرداد ماه کند تر از قبل شده و یا حتی بازار شاهد کاهش حجم معاملات نسبت به تیر ماه سال جاری باشد. و همانگونه که آمار نشان می دهد این اتفاق افتاده است. پیش بینی می شود در شهریور ماه بازار تقریبا مرداد برابری کند ولی تحت تاثیر افزایش قیمت نفت و پایان یافتن کاهش نرخ محصولات پلیمری در بازار های جهانی در اواخر شهریور و در مهر ماه بازار بسیار پر رونق تری را شاهد باشیم.

0
telegram.png

نظر بگذارید